چرا توی مدارهای EGS002 گاهی با اتصال کوتاه خروجی ماسفت ها میسوزن در حالی که مدار حفاظت جریان داریم؟

Collapse
X
 
  • زمان
  • نمایش
Clear All
new posts
  • دکتر شیبابا
    • 2022/11/04
    • 10

    #1

    چرا توی مدارهای EGS002 گاهی با اتصال کوتاه خروجی ماسفت ها میسوزن در حالی که مدار حفاظت جریان داریم؟

    یکی از اون اتفاق های تلخ توی ساخت اینورتر اینه که کلی وقت میذاریم و مدار رو راه میندازیم. خروجی سینوسی داریم و حتی زیر بار معمولی هم همه چیز درست کار میکنه.

    بعد یه اتصال کوتاه توی خروجی اتفاق میفته و قبل از اینکه بفهمیم چی شده چند تا ماسفت میسوزن!

    اینجاست که آدم به برد EGS002 نگاه میکنه و میگه مگه این ماژول حفاظت اضافه جریان نداره؟ پس چرا نتونست ماسفت ها رو نجات بده؟

    نکته جالب ماجرا اینه که داشتن مدار Overcurrent Protection لزوما به معنی محافظت کامل در برابر اتصال کوتاه شدید نیست.

    اول ببینیم EGS002 چطوری از مدار قدرت محافظت میکنه

    ماژول EGS002 با کد 3011007088 که توی فروشگاه ECA موجوده از تراشه EG8010 برای تولید سیگنال های SPWM استفاده میکنه.

    در شماتیک مرجع این برد دو عدد درایور IR2110S هم وجود دارن که وظیفه راه اندازی گیت ماسفت های پل قدرت رو بر عهده دارن.

    خود EG8010 قابلیت تشخیص اضافه جریان و اضافه ولتاژ و افت ولتاژ و افزایش دما رو داره.

    اما باید بدونیم این حفاظت ها چطوری کار میکنن و با چه سرعتی واکنش نشون میدن.

    اون عدد 600 میلی ثانیه ای خیلی مهمه!

    طبق دیتاشیت رسمی EG8010 آستانه تشخیص اضافه جریان در ورودی IFB حدود 0.5 ولته.

    ولی قسمت مهم تر اینه که زمان تشخیص اضافه جریان در این بخش از تراشه 600 میلی ثانیه اعلام شده.

    حالا 600 میلی ثانیه رو با زمان آسیب دیدن یه ماسفت در اتصال کوتاه شدید مقایسه کنیم.

    در شرایط اتصال کوتاه جریان میتونه خیلی سریع افزایش پیدا کنه و بسته به ولتاژ باس و مشخصات ماسفت و مدار قدرت آسیب در مدت بسیار کوتاه تری اتفاق بیفته.

    گاهی حتی چند میکروثانیه هم میتونه برای آسیب جدی به نیمه هادی قدرت کافی باشه.

    پس اگه فقط به حفاظت داخلی IFB در EG8010 تکیه کنیم ممکنه ماسفت قبل از صدور فرمان قطع خروجی آسیب دیده باشه.

    البته این 600 میلی ثانیه مربوط به مسیر حفاظت اضافه جریان EG8010 هست و نباید اون رو زمان واکنش تمام مدارهای حفاظتی احتمالی اینورتر بدونیم.

    پس LM393 روی برد برای چیه؟

    اینجا داستان یه مقدار جالب تر میشه.

    توی شماتیک مرجع EGS002 یه مقایسه کننده LM393 هم دیده میشه که در بخش مدار کنترل و حفاظت قرار گرفته.

    مقایسه کننده میتونه تغییرات ولتاژ رو خیلی سریع تر از زمان 600 میلی ثانیه ای حفاظت داخلی EG8010 تشخیص بده.

    اما یه نکته مهم وجود داره.

    صرف وجود LM393 روی برد به این معنی نیست که کل اینورتر حتما یه حفاظت اتصال کوتاه سریع و تضمین شده داره.

    باید دید سیگنال جریان از کجا نمونه برداری میشه و مسیر خروجی مقایسه کننده چطوری روی فرمان گیت ها تاثیر میذاره.

    همچنین زمان واکنش شبکه فیلتر و مدار مقایسه کننده و درایورهای گیت باید در نظر گرفته بشه.

    تا وقتی این مسیر روی نسخه واقعی برد بررسی نشده نمیشه یه زمان قطع مشخص برای کل سیستم اعلام کرد.

    یه مشکل مهم دیگه انرژی ذخیره شده توی خازن های باس DC هست

    فرض کنید یه اینورتر با باس ولتاژ بالا داریم که خازن های بزرگی روی ورودی مدار قدرت نصب شدن.

    وقتی اتصال کوتاه اتفاق میفته انرژی ذخیره شده توی این خازن ها میتونه در زمان کوتاهی وارد مسیر خطا بشه.

    در چنین شرایطی حتی اگه مدار کنترل فرمان خاموش شدن ماسفت ها رو صادر کنه باز هم ممکنه بخشی از انرژی خطا قبلا از ماسفت ها عبور کرده باشه.

    تازه موقع قطع ناگهانی جریان هم اندوکتانس های پراکنده مسیر قدرت میتونن باعث ایجاد پیک ولتاژ بشن.

    پس ماسفت ممکنه علاوه بر جریان زیاد با تنش ولتاژی هم روبرو بشه.

    اینجاست که طراحی مسیرهای قدرت و انتخاب قطعات خیلی مهم میشه.

    آیا IR2110S خودش از ماسفت در برابر اتصال کوتاه محافظت میکنه؟

    IR2110S در اصل یه درایور گیت High Side و Low Side هست.

    یعنی سیگنال های کنترلی رو دریافت میکنه و گیت ماسفت ها رو راه اندازی میکنه.

    اما این قطعه به خودی خود یه سیستم کامل تشخیص اتصال کوتاه با اندازه گیری جریان Drain یا قابلیت Desaturation Protection نیست.

    پس نباید انتظار داشته باشیم IR2110S در هر شرایطی متوجه جریان خطرناک ماسفت بشه و به تنهایی مدار رو نجات بده.

    برای حفاظت سریع باید مدار سنجش جریان و منطق قطع گیت مناسب در طراحی اینورتر وجود داشته باشه.

    یه علت مهم دیگه Shoot Through هست

    این یکی حتی بدون اتصال کوتاه مستقیم خروجی هم میتونه ماسفت ها رو نابود کنه.

    در پل H اگه ماسفت بالایی و پایینی یه شاخه همزمان روشن بشن یه مسیر جریان مستقیم بین مثبت و منفی باس DC ایجاد میشه.

    به این اتفاق Shoot Through میگن.

    EG8010 برای جلوگیری از این وضعیت قابلیت Dead Time داره.

    در EGS002 هم میشه زمان مرده رو بین مقادیر 300 و 500 نانوثانیه و 1 و 1.5 میکروثانیه تنظیم کرد.

    اما تنظیم درست Dead Time به مشخصات ماسفت و سرعت خاموش و روشن شدن و مقاومت گیت و طراحی مدار بستگی داره.

    اگه زمان مرده کافی نباشه ممکنه دو ماسفت برای مدت کوتاهی همزمان هدایت کنن.

    از طرف دیگه افزایش بی حساب Dead Time هم راه حل مناسبی نیست چون میتونه شکل موج رو خراب کنه و تلفات رو افزایش بده.

    پس چرا بعضی اینورترها اتصال کوتاه رو تحمل میکنن و بعضی نه؟

    چون EGS002 فقط یه بخش از طراحی اینورتره.

    دو مدار ممکنه دقیقا از یک برد EGS002 استفاده کنن ولی توان تحمل خطای کاملا متفاوتی داشته باشن.

    مثلا ممکنه یکی از مدارها ماسفت هایی با محدوده عملکرد ایمن مناسب تر داشته باشه و مسیرهای جریان و مدار حفاظت سریع اون درست طراحی شده باشن.

    ولی مدار دوم از ماسفت هایی استفاده کنه که فقط جریان نامی بالایی دارن و توان تحمل اتصال کوتاه اونها بررسی نشده.

    جریان نامی 100 آمپر روی دیتاشیت ماسفت هم به این معنی نیست که میتونه یه اتصال کوتاه شدید رو برای هر مدت زمانی تحمل کنه.

    باید محدوده Safe Operating Area و شرایط حرارتی و انرژی پالس و محدودیت های اعلام شده سازنده بررسی بشن.

    در ضمن موازی کردن چند ماسفت هم بدون طراحی درست گیت و مسیرهای جریان لزوما مشکل رو حل نمیکنه.

    چطوری بفهمیم علت سوختن ماسفت ها کدوم مورده؟

    به نظرم قبل از هر چیز باید مشخص کنیم مدار چه نوع ساختاری داره.

    آیا از ترانس فرکانس پایین استفاده میکنیم یا یه باس DC ولتاژ بالا داریم؟

    بعد باید مسیر سنجش جریان و نوع شنت و نحوه اتصال IFB بررسی بشه.

    همچنین باید مطمئن بشیم مدار حفاظت واقعا به خروجی مناسب متصل شده و فقط روی کاغذ وجود نداره.

    الگوی چشمک LED هم میتونه کمک کنه.

    طبق راهنمای EGS002 در حالت Overcurrent چراغ وضعیت دو بار چشمک میزنه و بعد حدود 2 ثانیه خاموش میمونه.

    البته اگه ماسفت در لحظه خطا آسیب دیده باشه ممکنه فرصت ثبت یا نمایش خطای مورد انتظار وجود نداشته باشه.

    برای عیب یابی تخصصی میشه رفتار سیگنال جریان و فرمان خاموش شدن گیت ها رو با تجهیزات ایزوله و مناسب بررسی کرد.

    اما تست اتصال کوتاه عمدی روی یه اینورتر پرقدرت اصلا روش مناسبی برای بررسی سالم بودن حفاظت نیست.

    این مدارها ممکنه ولتاژ کشنده و انرژی ذخیره شده زیادی داشته باشن. حتی بعد از قطع برق هم خازن های باس DC میتونن شارژ باقی مونده داشته باشن.

    برای همین بررسی چنین خطاهایی باید با روش های کنترل شده و تجهیزات مناسب انجام بشه.

    یه نکته درباره خازن C19 هم بگم

    توی بعضی نسخه های EGS002 جای خازن C19 خالیه و درباره تاثیر اون روی مدار حفاظت بحث هایی وجود داره.

    اما نصب یا تغییر این خازن رو نباید راه حل قطعی برای جلوگیری از سوختن ماسفت در اتصال کوتاه بدونیم.

    چون تغییر فیلتر یا پاسخ گذرای مدار حفاظت ممکنه روی حساسیت و زمان واکنش اون تاثیر بذاره.

    حتی اگه یه تغییر باعث بشه اینورتر زیر بار سنگین کمتر وارد Protection بشه الزاما به معنی افزایش ایمنی در اتصال کوتاه نیست.

    همچنین اتصال IFB به زمین یا حذف حفاظت جریان فقط برای اینکه خروجی قطع نشه میتونه احتمال آسیب جدی به مدار قدرت رو افزایش بده.
    دکتر شیبابا
    سال‌هاست با مدار و هویه سر و کله می‌زنم. اینجا از چیزهایی می‌نویسم که پشت میز کار یاد گرفتم.
    نوشته‌هام رو برای روان‌تر شدن با کمک هوش مصنوعی ویرایش می‌کنم. اگر حس خوبی نمیده بگید نگارش رو تغییر بدم.
لطفا صبر کنید...