کابل ابزار دقیق چیست؟ راهنمای انتخاب، شیلد OSCR/ISCR و PiMF

[sepehrancable]

کابل ابزار دقیق یکی از مهمترین اجزای سیستمهای اندازهگیری، کنترل و اتوماسیون صنعتی است و وظیفه انتقال سیگنالهای حساس سنسورها، ترانسمیترها، RTD، ترموکوپلها، شیرهای کنترلی و تجهیزات متصل به سیستمهای DCS و PLC را بر عهده دارد. برخلاف کابلهای قدرت که برای انتقال انرژی الکتریکی طراحی شدهاند، در کابل ابزار دقیق کوچکترین نویز یا تداخل الکترومغناطیسی میتواند دقت اندازهگیری و عملکرد سیستم کنترل را تحت تأثیر قرار دهد.

به همین دلیل انتخاب کابل مناسب تنها بر اساس سطح مقطع هادی انجام نمیشود؛ بلکه عواملی مانند تعداد زوج، نوع شیلد (شیلد فردی یا کلی)، عایق XLPE یا PE، روکش PVC یا LSZH، وجود زره مکانیکی، نیاز به مقاومت در برابر حریق و استاندارد ساخت باید متناسب با شرایط پروژه بررسی شوند. در ادامه این تفاوتها را بهصورت کاربردی و قابل استفاده برای انتخاب و خرید بررسی میکنیم.

برای مشاهده مدلها و مشخصات فنی، میتوانید مجموعه کابلهای ابزار دقیق سپهران کابل را بررسی کنید.

قصد خرید دارید؟ مشخصات فنی، دیتاشیت و خرید و استعلام قیمت کابل ابزار دقیق در صفحه محصولات سپهران کابل در دسترس است. این مقاله راهنمای آموزشی انتخاب است.

کابل ابزار دقیق چیست و چه کاربردی دارد؟

کابل ابزار دقیق یا Instrumentation Cable برای انتقال سیگنالهای اندازهگیری و کنترلی با دامنه نسبتاً پایین در محیطهای صنعتی طراحی میشود. این کابلها در واحدهای نفت، گاز، پتروشیمی، پالایشگاهها، نیروگاهها، صنایع شیمیایی، فولاد، سیمان و بسیاری از کارخانههای فرآیندی مورد استفاده قرار میگیرند.

سیگنالهایی مانند جریان استاندارد ۴ تا ۲۰ میلیآمپر، سیگنالهای مربوط به سنسورهای دما و فشار، RTD، ترموکوپل، سیگنالهای دیجیتال و برخی سیگنالهای کنترلی از طریق کابلهای ابزار دقیق منتقل میشوند. در این کاربردها، کابل ممکن است در مسیری طولانی و در مجاورت کابلهای قدرت، موتورهای الکتریکی، ترانسفورماتورها و درایوهای فرکانس متغیر قرار گیرد؛ بنابراین کنترل تداخل الکترومغناطیسی و الکترواستاتیکی اهمیت بسیار زیادی دارد. تفاوت کابل ابزار دقیق با کابل قدرت و کابل کنترل

کابل قدرت	انتقال انرژی الکتریکی	جریان و ولتاژ قدرت	وابسته به کاربرد و سطح ولتاژ
کابل کنترل	انتقال فرمان و سیگنالهای کنترلی	سیگنالهای دیجیتال و کنترلی	در محیطهای نویزی بسیار مهم
کابل ابزار دقیق	انتقال سیگنالهای اندازهگیری و فرآیندی	سیگنالهای حساس آنالوگ و دیجیتال	بسیار مهم و وابسته به ساختار کابل

اگر هدف پروژه انتقال سیگنالهای حساس اندازهگیری است، انتخاب کابل ابزار دقیق مناسب از ورود نویز و خطا به سیستم کنترل جلوگیری میکند. در مقابل، برای برخی مدارهای فرمان تابلو و PLC ممکن است کابلهای کنترل و کابلهای شیلددار مناسب انتخاب بهتری باشند. چرا کابل ابزار دقیق باید شیلد داشته باشد؟


سیگنالهای ابزار دقیق معمولاً دامنه بسیار کمتری از سیگنالهای قدرت دارند؛ به همین دلیل یک میدان الکترومغناطیسی خارجی که برای یک کابل قدرت مشکل قابلتوجهی ایجاد نمیکند، ممکن است در یک مدار اندازهگیری باعث خطای محسوس شود. منابع متداول نویز در کارخانههای صنعتی عبارتاند از:

• کابلهای قدرت و فشار متوسط
• موتورهای الکتریکی بزرگ
• درایوهای VFD
• ترانسفورماتورها
• کورهها و تجهیزات دارای جریانهای بالا
• رلهها و تجهیزات سوئیچینگ
• تجهیزات فرکانس بالا
• اختلاف پتانسیل زمین در نقاط مختلف سایت

شیلد کابل با ایجاد یک مسیر رسانا برای کنترل میدانهای مزاحم، به کاهش کوپلاژ ناخواسته کمک میکند. در ساختارهای پیشرفتهتر، علاوه بر شیلد کلی، هر زوج نیز بهصورت جداگانه شیلد میشود. کابل ابزار دقیق شیلددار؛ تفاوت OSCR و ISCR چیست؟


دو اصطلاح بسیار مهم هنگام انتخاب کابل ابزار دقیق، OSCR و ISCR هستند. شیلد کلی OSCR


در ساختار OSCR (Overall Screen) یک لایه شیلد در اطراف مجموعه زوجها قرار میگیرد. این ساختار برای محافظت مجموعه کابل در برابر تداخلات خارجی کاربرد دارد و برای پروژههایی که سطح نویز محیط متوسط است و نیازی به جداسازی نویز بین زوجهای داخلی نیست، گزینه اقتصادی و رایجی محسوب میشود.

یکی از مدلهای موجود، کابل INSTRUMENT CABLE-CU-XLPE-OSCR-PVC است که دارای هادی مسی، عایق XLPE، شیلد کلی Al/PET، سیم درین مس قلعاندود و روکش PVC است. شیلد فردی ISCR


در ساختار ISCR (Individual Screen) هر زوج بهصورت جداگانه شیلد میشود. این ساختار علاوه بر کاهش اثر نویز خارجی، برای کاهش تداخل بین زوجهای مختلف داخل یک کابل چندزوجی نیز مزیت دارد و برای سیگنالهای آنالوگ حساس (مانند خروجی ترانسمیترهای ۴ تا ۲۰ میلیآمپر که چند مدار در یک کابل مشترک هستند) معمولاً ترجیح داده میشود.

برای کاربردهایی که حساسیت سیگنال بالا است، میتوان از ساختار کابل ابزار دقیق ISCR + OSCR استفاده کرد. این مدل دارای شیلد فردی و کلی Al/PET و سیم درین مس قلعاندود است و در سایزهای مختلف از جمله ۱ و ۱.۵ میلیمترمربع عرضه میشود. PiMF یعنی چه؟


PiMF مخفف Pairs in Metal Foil است؛ ساختاری که هر زوج با یک لایه فویل فلزی مجزا پوشانده میشود. عملکردش شبیه ISCR است اما با روش ساخت متفاوت، و در کابلهای مطابق با EN 50288-7 رایج است. اگر در دیتاشیت یا کاتالوگ فروشنده به PiMF برخوردید، فقط به نام اکتفا نکنید — از او بخواهید مشخص کند این ساختار دقیقاً چند رشته دارد و ضخامت فویل چقدر است، چون همین جزئیات کوچک روی قیمت و عملکرد تفاوت ایجاد میکند.

برای نمونه، مدل EN 50288-7 – RE-2X(st)H LSZH PiMF Cable دقیقاً همین ساختار PiMF را مطابق استاندارد EN 50288-7 و با روکش LSZH ارائه میدهد؛ و اگر پروژه علاوهبر آن به حفاظت مکانیکی هم نیاز داشته باشد، نسخهی آرموردار همین ساختار با عنوان EN 50288-7 – RE-2X(st)H SWAH LSZH PiMF Cable هم در کاتالوگ موجود است. جدول مقایسه مدلهای کابل ابزار دقیق سپهران کابل


برای اینکه تفاوت مدلهای موجود در یک نگاه مشخص باشد، مشخصات ساختاری هرکدام در جدول زیر خلاصه شده است. پیش از خرید، همین مشخصات را با دیتاشیت رسمی هر مدل و نیاز پروژه خود مطابقت دهید.

CU-XLPE-OSCR-PVC	XLPE	شیلد کلی (OSCR)	ندارد	PVC	مسیرهای داخل تابلو و سالن با نویز متوسط
CU-XLPE-ISCR-OSCR-PVC	XLPE	شیلد فردی و کلی (ISCR+OSCR)	ندارد	PVC	کابلهای چندزوجی با سیگنال حساس و ریسک کراستاک بین زوجها
CU-XLPE-OSCR-SWA-PVC	XLPE	شیلد کلی (OSCR)	دارد (SWA)	PVC	مسیرهای بیرونی، ترانشه و نصبهای در معرض ضربه مکانیکی
CU-XLPE-OSCR-LSZH-SWA-LSZH	XLPE	شیلد کلی (OSCR)	دارد (SWA)	LSZH (لایه داخلی و خارجی)	پروژههایی با الزام Low Smoke Zero Halogen بههمراه حفاظت مکانیکی
CU-MGT-XLPE-OSCR-LSZH-SWA-LSZH	XLPE + لایه MGT	شیلد کلی (OSCR)	دارد (SWA)	LSZH	مدارهای حیاتی ایمنی که علاوه بر LSZH به مقاومت در برابر حریق نیاز دارند

نکتهای که در انتخاب سریع بین این مدلها معمولاً نادیده گرفته میشود، تفاوت دو مدل آخر است: مدل بدون MGT صرفاً یک کابل آرموردار با روکش LSZH است، اما مدل دارای پیشوند MGT یک لایه نوار میکا-شیشه اضافه دارد که هدف آن حفظ عملکرد کابل برای مدت مشخصی در حین آتشسوزی است؛ این دو مدل از نظر کاربرد و هزینه یکسان نیستند و باید بر اساس الزام واقعی پروژه (صرفاً کمدود بودن، یا مقاومت کامل در برابر حریق) انتخاب شوند. کابل ابزار دقیق ۱.۵ × ۲ × ۱ چیست؟


عبارت کابل ابزار دقیق ۱.۵ × ۲ × ۱ معمولاً در جستجوهای بازار برای مشخص کردن یک کابل دو زوج با سطح مقطع ۱.۵ میلیمترمربع به کار میرود. با این حال، این نوع نامگذاری عددی در فروشندگان مختلف به شکلهای متفاوتی نوشته میشود و بهتنهایی برای خرید دقیق کافی نیست؛ زیرا مشخصات شیلد، نوع عایق، تعداد زوج، نوع روکش و وجود یا عدم وجود زره نیز باید مشخص شوند.

برای نمونه، در مدل ISCR+OSCR سپهران کابل، کابل دو زوج با سطح مقطع ۱.۵ میلیمترمربع دارای قطر خارجی اسمی حدود ۱۰.۵ میلیمتر است. بنابراین اگر پروژه شما به چنین ساختاری نیاز دارد، پیش از خرید، مشخصات فنی این مدل را با کد محصول دقیق و دیتاشیت رسمی تطبیق دهید تا از ابهام در نامگذاری بازاری جلوگیری شود. کابل ابزار دقیق ۱ × ۲ × ۱ چیست؟


عبارت کابل ابزار دقیق ۱ × ۲ × ۱ نیز از عبارتهای متداول برای جستجوی کابل ابزار دقیق دو زوج با هادی ۱ میلیمترمربع است. در انتخاب چنین کابلی باید مشخص شود پروژه به شیلد کلی OSCR نیاز دارد یا شیلد فردی و کلی ISCR + OSCR، چون هر دو ساختار میتوانند در همین سطح مقطع عرضه شوند اما عملکرد متفاوتی در برابر نویز بینزوجی دارند.

در مدل ISCR+OSCR سپهران کابل، ساختار دو زوجی با سطح مقطع ۱ میلیمترمربع نیز موجود است و قطر خارجی اسمی آن حدود ۸.۱ میلیمتر اعلام شده است. برای مشاهده مشخصات کامل، صفحه فنی کابل ابزار دقیق ۱ × ۲ × ۱ را بررسی کنید. ساختار داخلی کابل ابزار دقیق


یک کابل ابزار دقیق میتواند از چند بخش اصلی تشکیل شود. نوع دقیق لایهها به استاندارد، کاربرد، تعداد زوج و سطح حفاظت مورد نیاز بستگی دارد.

هادی	مس آنیلشده	انتقال سیگنال
عایق	XLPE، PE یا PVC	جداسازی الکتریکی هادیها
زوج تابیده	Twisted Pair	کاهش اثر بخشی از نویز القایی
شیلد فردی	Al/PET + Drain Wire	کاهش تداخل بین زوجها
شیلد کلی	Al/PET + Drain Wire	کاهش تداخل خارجی
زره	SWA یا ساختار متناسب با کابل	افزایش حفاظت مکانیکی
روکش	PVC یا LSZH	حفاظت محیطی و مکانیکی

نقش زوج تابیده در کاهش نویز


در کابلهای ابزار دقیق، دو هادی یک زوج بهصورت منظم به دور یکدیگر تابیده میشوند. این کار باعث کاهش مساحت مؤثر حلقه و کاهش حساسیت مدار نسبت به بخشی از میدانهای مغناطیسی خارجی میشود. در کابلهای چندزوجی نیز طراحی مناسب گام تابش زوجها میتواند به کاهش تداخل متقابل کمک کند. بنابراین هنگام انتخاب کابل ابزار دقیق برای پروژههای حساس، تنها تعداد زوج و سطح مقطع را بررسی نکنید؛ ساختار زوجها و شیلد نیز اهمیت دارد. شیلد کابل ابزار دقیق چگونه از سیگنال محافظت میکند؟


نویز میتواند از مسیرهای مختلفی وارد یک مدار ابزار دقیق شود. دو مکانیزم مهم، کوپلاژ خازنی و کوپلاژ القایی هستند. کوپلاژ خازنی یا الکترواستاتیک


وقتی کابل ابزار دقیق در نزدیکی یک منبع ولتاژ متغیر قرار گیرد، میدان الکتریکی میتواند از طریق ظرفیتهای پارازیتی روی مدار حساس اثر بگذارد. شیلد رسانا با ایجاد یک مسیر مناسب برای میدان الکتریکی و اتصال صحیح آن به سیستم زمین میتواند این اثر را کاهش دهد. کوپلاژ مغناطیسی


عبور جریانهای بالا از کابلهای قدرت، میدان مغناطیسی ایجاد میکند. اگر کابل ابزار دقیق در مجاورت چنین منابعی قرار گیرد، تغییرات میدان میتواند در مدار اندازهگیری ولتاژ ناخواسته ایجاد کند. زوج تابیده، مسیر مناسب کابلکشی و رعایت فاصله از منابع قدرت در کاهش این مشکل مؤثر هستند. ارتینگ شیلد کابل ابزار دقیق؛ یک نکته بسیار مهم


نحوه اتصال شیلد به زمین یکی از حساسترین بخشهای نصب کابل ابزار دقیق است. یک تصور رایج این است که شیلد همه کابلهای ابزار دقیق باید همیشه فقط در یک سمت زمین شود؛ اما در طراحی واقعی، روش ارتینگ باید بر اساس نوع سیگنال، فرکانس، سیستم زمین، استاندارد پروژه و دستورالعمل سازنده تجهیزات تعیین شود.

در بسیاری از مدارهای اندازهگیری صنعتی، برای جلوگیری از ایجاد Ground Loop، شیلد در یک نقطه مشخص به Instrument Earth متصل میشود. در مقابل، در برخی کاربردهای فرکانس بالا یا الزامات EMC ممکن است روش اتصال متفاوت باشد.

بنابراین قبل از اجرای کابلکشی، دستورالعمل پروژه و استاندارد مربوط به سیستم ارتینگ را بررسی کنید و اتصال شیلد را بهصورت تجربی و بدون بررسی مدار انجام ندهید. کابل ابزار دقیق آرموردار و ضدحریق چیست؟


اگر کابل ابزار دقیق علاوه بر حفاظت الکتریکی به حفاظت مکانیکی بیشتری نیاز داشته باشد، میتوان از مدلهای آرموردار یا زرهدار استفاده کرد. در این کابلها یک لایه زره مانند SWA مقاومت مکانیکی کابل را افزایش میدهد و آن را برای مسیرهای بیرونی، نصب در معرض ضربه، برخی مسیرهای زیرزمینی و پروژههایی که حفاظت مکانیکی بیشتری لازم دارند، گزینه مناسبی میکند.

در مجموعه کابلهای ابزار دقیق سپهران کابل، مدل کابل ابزار دقیق XLPE/OSCR/SWA/PVC برای پروژههایی با روکش PVC و نیاز به زره در دسترس است. برای پروژههایی که علاوه بر حفاظت مکانیکی به الزام کمدود بودن (Low Smoke Zero Halogen) نیاز دارند، مدل ابزار دقیق XLPE/OSCR/LSZH/SWA/LSZH گزینه مناسبی است. تفاوت مدل آرموردار معمولی با مدل ضدحریق دارای لایه MGT


در کنار مدل بالا، مدل ابزار دقیق XLPE/OSCR/LSZH/SWA/LSZH با لایه MGT نیز عرضه میشود. حرف MGT در نام این مدل مخفف Mica Glass Tape است؛ نواری از میکا با پوشش الیاف شیشه که معمولاً زیر عایق قرار میگیرد. این لایه به کابل خاصیت مقاومت در برابر حریق (Fire Resistant / Fire Survival) میدهد، بهطوریکه حتی در صورت سوختن کامل عایق در آتشسوزی، لایه میکا همچنان هادیها را از یکدیگر عایق نگه میدارد و مدار برای مدت مشخصی (بر اساس تستهایی مانند IEC 60331 یا BS 6387) به کار خود ادامه میدهد.

این تفاوت برای انتخاب اهمیت عملی دارد: اگر پروژه شما صرفاً به روکش کمدود (LSZH) نیاز دارد، مدل بدون MGT کافی است؛ اما اگر کابل در مسیر یک مدار حیاتی ایمنی مانند سیستم اعلام حریق، شیرهای اضطراری (ESD) یا تجهیزاتی است که باید حتی در حین آتشسوزی عملکرد خود را حفظ کنند، مدل دارای MGT باید بررسی شود؛ چراکه این دو مدل از نظر عملکرد و معمولاً قیمت یکسان نیستند.

برای مشاهده دامنه وسیعتر کابلهای زرهدار، میتوانید از صفحه کابل آرموردار و زرهدار SWA نیز استفاده کنید.

قیمت کابل ابزار دقیق آرموردار چگونه تعیین میشود؟


قیمت کابل ابزار دقیق آرموردار یک عدد ثابت نیست و به مجموعهای از مشخصات فنی بستگی دارد. مهمترین عوامل عبارتاند از:

• جنس هادی و قیمت روز مس
• تعداد زوج یا رشته
• سطح مقطع هادی
• نوع عایق (و وجود یا عدم وجود لایه MGT ضدحریق)
• شیلد کلی یا شیلد فردی و کلی
• نوع زره و متریال آن
• نوع روکش PVC یا LSZH
• استاندارد ساخت
• مقدار سفارش
• شرایط تولید و تامین

به همین دلیل مقایسه قیمت دو کابل فقط بر اساس سطح مقطع میتواند نتیجه اشتباهی ایجاد کند. برای مثال یک کابل ۲ زوج ۱.۵ میلیمترمربع با شیلد فردی و کلی، زره و لایه ضدحریق MGT، از نظر ساختار و هزینه با یک کابل ۲ زوج با شیلد کلی و بدون زره یکسان نیست؛ حتی اگر هر دو را در یک جستجو «کابل ابزار دقیق ۱.۵ × ۲ × ۱» بنامند. کابل ابزار دقیق شیلددار را چگونه انتخاب کنیم؟


برای انتخاب صحیح، بهتر است این مراحل را دنبال کنید:

1. نوع سیگنال را مشخص کنید؛ مانند ۴ تا ۲۰ میلیآمپر، RTD، ترموکوپل یا سیگنال دیجیتال.
2. تعداد زوج یا تریپل مورد نیاز را تعیین کنید.
3. سطح مقطع هادی را بر اساس طراحی مدار، طول مسیر و افت مجاز ولتاژ انتخاب کنید (نه فقط بر اساس عدد مندرج در استعلام).
4. مشخص کنید به OSCR یا ISCR + OSCR نیاز دارید.
5. شرایط محیطی شامل دما، رطوبت، روغن، مواد شیمیایی و تابش UV را بررسی کنید.
6. مشخص کنید آیا زره مکانیکی لازم است و آیا مدار جزو مدارهای حیاتی ایمنی است که به لایه ضدحریق MGT نیاز داشته باشد.
7. استاندارد مورد نیاز پروژه مانند EN 50288-7 یا BS 5308 را بررسی کنید.
8. اگر مشخصات پروژه بر اساس AWG تعریف شده، معادل نزدیکترین سایز میلیمترمربع را استخراج کنید (به بخش مربوط در ادامه مراجعه کنید).
9. در نهایت دیتاشیت کابل را با MTO و مشخصات فنی پروژه تطبیق دهید.

کابل ابزار دقیق در لالهزار؛ هنگام خرید به چه نکاتی توجه کنیم؟


عبارت کابل ابزار دقیق لالهزار یکی از جستجوهای تجاری متداول برای پیدا کردن فروشنده یا تأمینکننده کابل در بازار سنتی تجهیزات برق تهران است. این محدوده سالهاست بهعنوان یکی از مراکز عمدهفروشی و خردهفروشی سیم و کابل در ایران شناخته میشود و بسیاری از خریداران، بهویژه برای پروژههای کوچکتر یا تعمیرات، ابتدا به سراغ همین بازار میروند.

با این حال، برای خرید کابل ابزار دقیق پروژههای صنعتی — بهخصوص در نفت، گاز و پتروشیمی — نباید تنها بر اساس محل فروشنده یا قیمت اولیه تصمیم گرفت. چند نکته عملی که پیش از خرید حضوری یا از بازار سنتی باید بررسی شود:

• تطبیق سطح مقطع واقعی با سطح مقطع اعلامی: در برخی کابلهای بدون برند، قطر واقعی هادی کمتر از سطح مقطع نوشتهشده روی روکش است؛ در صورت امکان، قطر هادی را با کولیس اندازهگیری یا از فروشنده گواهی آزمون بخواهید.
• ساختار شیلد را با چشم غیرمسلح تأیید نکنید: تفاوت OSCR و ISCR+OSCR در ظاهر کابل بهسختی قابل تشخیص است؛ کد محصول و دیتاشیت را از فروشنده بخواهید، نه فقط توضیح شفاهی.
• وجود نشان استاندارد روی روکش: کابلهای استاندارد معمولاً نام سازنده، استاندارد ساخت (مانند EN 50288-7 یا BS 5308) و سطح مقطع را بهصورت چاپی روی روکش دارند.
• ردیابی محموله (Traceability): برای پروژههای صنعتی، امکان دریافت گواهی تست کارخانه (Test Certificate) و شماره بچ تولید را از فروشنده یا تأمینکننده استعلام کنید.
• مقایسه قیمت فقط بر اساس نام کابل: همانطور که در بخش قیمتگذاری توضیح داده شد، دو کابل با نام تجاری مشابه میتوانند از نظر شیلد، زره و مقاومت حریق کاملاً متفاوت باشند؛ قیمت پایینتر بدون بررسی دیتاشیت لزوماً بهصرفه نیست.

در نهایت، مهمتر از محل خرید، دریافت مشخصات فنی دقیق، استاندارد، ساختار شیلد، تعداد زوج، سطح مقطع، نوع روکش و شرایط تأمین است. اگر هدف شما خرید کابل ابزار دقیق برای یک پروژه صنعتی است، میتوانید مدلهای مختلف را در صفحه تخصصی کابل ابزار دقیق با مشخصات فنی کامل بررسی و سپس برای استعلام قیمت اقدام کنید. کاتالوگ کابل ابزار دقیق و دیتاشیت فنی


برای خرید حرفهای، کاتالوگ کابل ابزار دقیق به اندازه قیمت اهمیت دارد. یک دیتاشیت کامل معمولاً شامل موارد زیر است:

• تعداد زوج یا تریپل و سطح مقطع هادی
• قطر خارجی اسمی و وزن تقریبی کابل بر حسب کیلوگرم بر کیلومتر
• نوع هادی (کلاس ۱، ۲ یا ۵ مطابق IEC 60228) و نوع عایق
• ساختار شیلد (OSCR یا ISCR+OSCR)
• مقاومت DC هادی بر حسب اهم بر کیلومتر (Ω/km)
• ظرفیت خازنی متقابل بر حسب پیکوفاراد بر متر (pF/m)
• نسبت L/R (اندوکتانس به مقاومت)
• حداقل مقاومت عایقی و ولتاژ تست
• محدوده دمای کاری و حداقل شعاع خمش مجاز (برای کابلهای آرموردار یا شیلددار معمولاً حدود ۱۲ برابر قطر خارجی)
• استانداردهای آزمون و شعله که کابل مطابق آن ساخته شده است

سپهران کابل در صفحه محصولات ابزار دقیق، مدلهای مختلفی از کابلهای OSCR، ISCR+OSCR، مدلهای زرهدار و مدلهای LSZH را ارائه کرده است. برای مشاهده محصولات، کاتالوگ و مجموعه کابلهای ابزار دقیق را بررسی کنید. خرید کابل AWG یا کابل با سطح مقطع میلیمتر مربع؟


عبارت خرید کابل AWG بیشتر برای سایزبندی هادی بر اساس استاندارد American Wire Gauge استفاده میشود، در حالی که بسیاری از کابلهای صنعتی و ابزار دقیق در بازار ایران و استانداردهای اروپایی (IEC 60228) بر اساس سطح مقطع بر حسب میلیمترمربع مشخص میشوند. این تفاوت وقتی مشکلساز میشود که مشخصات فنی یک پروژه (مثلاً از یک دیتاشیت تجهیز وارداتی یا استاندارد DCS خارجی) بر اساس AWG نوشته شده، اما تأمینکننده محلی کابل را فقط بر اساس mm² عرضه میکند.

در چنین شرایطی، اولین قدم تبدیل تقریبی سایز است. جدول زیر معادل نزدیک هر سایز رایج AWG را برای مقایسه اولیه نشان میدهد:

24 AWG	≈ ۰.۵۱	≈ ۰.۲۰	۰.۲۲ یا ۰.۲۵ mm²
22 AWG	≈ ۰.۶۴	≈ ۰.۳۳	۰.۳۴ یا ۰.۵ mm²
20 AWG	≈ ۰.۸۱	≈ ۰.۵۲	۰.۵ mm²
18 AWG	≈ ۱.۰۲	≈ ۰.۸۲	۰.۷۵ یا ۰.۸۲ mm²
16 AWG	≈ ۱.۲۹	≈ ۱.۳۱	۱.۵ mm²
14 AWG	≈ ۱.۶۳	≈ ۲.۰۸	۲.۵ mm²

این اعداد، معادلهای اسمی و تقریبی هستند، نه برابری دقیق ریاضی؛ چون سایزهای متریک استاندارد (مانند ۰.۵، ۰.۷۵، ۱، ۱.۵ و ۲.۵ میلیمترمربع) گسستهاند و لزوماً روی عدد محاسبهشده از AWG نمیافتند. برای مدارهایی که دقت اندازهگیری به مقاومت سیم حساس است — مثل مدارهای سهسیمه یا چهارسیمه RTD — صرفاً نزدیک بودن عدد سطح مقطع کافی نیست؛ باید مقاومت DC واقعی هادی (بر حسب اهم بر کیلومتر) بین دو گزینه مقایسه و اثر آن بر دقت اندازهگیری بررسی شود.

بنابراین توصیه عملی این است: هنگام سفارش، ابتدا مشخص کنید نیاز پروژه AWG است یا سطح مقطع متریک، سپس نزدیکترین سایز استاندارد IEC 60228 را انتخاب و از تأمینکننده بخواهید مقاومت هادی و سایر مشخصات الکتریکی آن سایز را در دیتاشیت اعلام کند، تا انتخاب صرفاً بر اساس شباهت عددی انجام نشود. تامینکننده کابل ابزار دقیق چه مشخصاتی باید داشته باشد؟


انتخاب تامینکننده کابل ابزار دقیق برای پروژههای صنعتی تنها به موجودی کابل محدود نمیشود. یک تأمینکننده مناسب باید بتواند مشخصات فنی، استاندارد، دیتاشیت، ساختار کابل، شرایط تأمین و اطلاعات لازم برای تطبیق با MTO پروژه را ارائه کند. همچنین برای پروژههای بزرگ، امکان تأمین تعداد و ساختارهای مختلف کابل، پاسخگویی فنی و ارائه پیشفاکتور بر اساس مشخصات واقعی پروژه اهمیت زیادی دارد.

سپهران کابل مجموعهای از کابلهای ابزار دقیق با ساختارهای مختلف از جمله OSCR، ISCR + OSCR، XLPE، PVC، LSZH و مدلهای زرهدار و ضدحریق را ارائه میکند. مشاهده کابلهای ابزار دقیق استانداردهای مهم کابل ابزار دقیق


در پروژههای صنعتی، استاندارد مورد نیاز باید مطابق مشخصات پروژه انتخاب شود. برخی از استانداردها و خانوادههای مهم مرتبط با کابلهای ابزار دقیق عبارتاند از:

• EN 50288-7 — مشخصات بخشی برای کابلهای چندزوجی ابزار دقیق و کنترل، شامل شیلد فردی/کلی، زره و ولتاژهای نامی ۹۰، ۳۰۰ و ۵۰۰ ولت.
• EN 50288-1 — الزامات کلی که باید همراه با EN 50288-7 مطالعه شود.
• BS 5308 — استاندارد بریتانیایی پرکاربرد در صنایع نفت و گاز برای کابلهای ابزار دقیق و کنترل، مشابه اما با تفاوتهای جزئی نسبت به خانواده EN 50288.
• IEC 60228 — استاندارد سایزبندی و کلاسبندی هادیهای کابل.
• IEC/EN 60332 — آزمونهای تأخیر در اشتعال و عدم گسترش شعله در روکش کابل.
• IEC 60079 — در کاربردهای مرتبط با محیطهای مستعد انفجار و الزامات سیستم.

در صفحه محصولات سپهران کابل، مدلهای مختلفی مطابق خانوادههای EN 50288-7 و BS 5308 و همچنین ساختارهای مختلف شیلد و روکش ارائه شدهاند. تفاوت کابل ابزار دقیق PVC و LSZH


انتخاب PVC یا LSZH باید بر اساس شرایط نصب و الزامات پروژه انجام شود.

مقاومت و کاربرد عمومی	مناسب برای بسیاری از نصبهای صنعتی	مناسب برای پروژههای دارای الزام Low Smoke
تولید دود در آتش	بیشتر	کمتر
انتشار گازهای هالوژنه	بسته به فرمولاسیون	ساختار Low Smoke Zero Halogen
کاربردهای حساس	وابسته به مشخصات پروژه	مناسب پروژههایی که LSZH الزام شده است

برای پروژههایی که هم حفاظت مکانیکی و هم ساختار LSZH مورد نیاز است، مدل ابزار دقیق XLPE/OSCR/LSZH/SWA/LSZH قابل بررسی است، و برای مدارهایی که علاوه بر LSZH به مقاومت در برابر حریق نیز نیاز دارند، مدل دارای لایه MGT گزینه مناسبتری است. کابل ابزار دقیق برای محیطهای حساس و پروژههای صنعتی


در پالایشگاهها، پتروشیمیها، نیروگاهها و کارخانههای فرآیندی، کابل ابزار دقیق ممکن است در مسیرهای طولانی و در کنار تعداد زیادی کابل قدرت و کنترل نصب شود. بنابراین طراحی صحیح مسیر کابل، فاصلهگذاری از منابع نویز، انتخاب ساختار شیلد و رعایت روش اتصال زمین باید همزمان مورد توجه قرار گیرد.

در کاربردهایی که حفاظت مکانیکی بالا مورد نیاز است، مدلهای زرهدار گزینه مناسبی برای بررسی هستند. برای محیطهایی که محدودیت دود و گازهای خورنده اهمیت دارد نیز ساختار LSZH، و برای مدارهای حیاتی ایمنی، ساختار LSZH همراه با لایه ضدحریق MGT میتواند بر اساس مشخصات پروژه انتخاب شود. انواع کابل ابزار دقیق بر اساس کاربرد

کابل شیلددار (رایجترین گروه)


برای هر پروژهای که سیگنال نسبت به نویز محیط حساس باشد — یعنی تقریباً همهی پروژههای صنعتی مدرن. نمونهی پایهی این گروه، مدل INSTRUMENT CABLE-CU-XLPE-OSCR-PVC است: هادی مسی، عایق XLPE، شیلد کلی (OSCR) و روکش PVC، بدون زره — مناسب مسیرهای داخلی بدون خطر مکانیکی جدی. برای پروژههایی که تعداد زیادی سیگنال حساس همزمان دارند و نیاز به کاهش Crosstalk بین زوجها هست، مدل INSTRUMENT CABLE-CU-XLPE-ISCR-OSCR-PVC با شیلد فردی و کلی توأمان گزینهی مناسبتری است. کابل آرموردار (SWA)


وقتی مسیر کابل در معرض ضربه، فشار خاک یا آسیب مکانیکی است. مدل INSTRUMENT CABLE-CU-XLPE-OSCR-SWA-PVC دقیقاً همان ساختار پایهی OSCR را با افزودن زره سیمی گالوانیزه (SWA) ارائه میدهد، برای مسیرهایی که هم به شیلدینگ نیاز دارند و هم به حفاظت مکانیکی. کابل LSZH (کمدود و بدون هالوژن)


برای فضاهای بسته، تأسیسات حساس یا پروژههایی که در صورت آتشسوزی، دود و گاز خورنده باید حداقل باشد. مدل INSTRUMENT CABLE-CU-XLPE-OSCR-LSZH همین الزام را با عایق XLPE، شیلد OSCR و روکش LSZH پوشش میدهد. کابل نسوز (Fire Resistant)


اینجا یک اشتباه رایج هست که باید روشن شود: نسوز بودن با مقاومبودن در برابر شعله یکی نیست. کابل Fire Resistant باید در طول یک بازهی زمانی مشخص، حتی داخل آتش، مدار را زنده نگه دارد؛ این با کابلی که فقط شعلهور نمیشود، دو الزام کاملاً متفاوت است. مدل PAS BS 5308 Part 1 Type 1 Mica/XLPE/ICAM/LSZH Fire Resistant Cable دقیقاً با همین هدف و با نوار میکا ساخته شده؛ و برای مسیرهایی که علاوهبر مقاومت آتش به زره هم نیاز دارند، مدل INSTRUMENT CABLE-CU-MGT-XLPE-OSCR-LSZH-SWA-LSZH نسخهی آرموردار همین خانواده است. کابل با عایق سیلیکونی


برای نقاطی با دمای کاری بالا که عایق معمولی پاسخگو نیست. مدل INSTRUMENT CABLE-CU-SiR-OSCR-SWA-LSZH با عایق سیلیکونی (SiR)، شیلد کلی، زره و روکش LSZH، هم دمای بالا و هم محیطهای حساستر را همزمان پوشش میدهد. محصولات کابل ابزار دقیق سپهران کابل — راهنمای انتخاب سریع


برای اینکه خواننده مستقیماً از توضیح به صفحهی محصول درست برسد، هر نوع کاربرد را به مدل متناظرش در کاتالوگ لینک دادهایم:

محیط عمومی، شیلد کلی پایه	INSTRUMENT CABLE-CU-XLPE-OSCR-PVC	Cu/XLPE/OSCR/PVC
نویز بالا، چند سیگنال حساس (ISCR+OSCR)	INSTRUMENT CABLE-CU-XLPE-ISCR-OSCR-PVC	Cu/XLPE/ISCR+OSCR/PVC
ساختار PiMF مطابق EN 50288-7	EN 50288-7 – RE-2X(st)H LSZH PiMF Cable	PiMF/LSZH
مسیر در معرض آسیب مکانیکی	INSTRUMENT CABLE-CU-XLPE-OSCR-SWA-PVC	Cu/XLPE/OSCR/SWA/PVC
نویز بالا + نیاز مکانیکی همزمان	EN 50288-7 – RE-2X(st)H SWAH LSZH PiMF Cable	PiMF/SWAH/LSZH
فضای بسته، کاهش دود و گاز خورنده	INSTRUMENT CABLE-CU-XLPE-OSCR-LSZH	Cu/XLPE/OSCR/LSZH
مدار حیاتی، نیاز به عملکرد در آتش	PAS BS 5308 Part 1 Type 1 Mica/XLPE/ICAM/LSZH Fire Resistant Cable	Mica/XLPE/ICAM/LSZH
نسوز + حفاظت مکانیکی توأمان	INSTRUMENT CABLE-CU-MGT-XLPE-OSCR-LSZH-SWA-LSZH	Mica-Glass Tape/XLPE/OSCR/SWA/LSZH
دمای کاری بالا	INSTRUMENT CABLE-CU-SiR-OSCR-SWA-LSZH	Cu/SiR/OSCR/SWA/LSZH

فهرست کامل و بهروز مدلها — شامل نسخههای مطابق PAS/BS 5308 Type 1 و Type 2 — همیشه در صفحهی دستهبندی کابل ابزار دقیق قابل مشاهده و دانلود دیتاشیت PDF است. کاربرد کابل ابزار دقیق در صنایع مختلف


این کابل تقریباً هرجایی حضور دارد که اندازهگیری و کنترل فرآیند وجود داشته باشد:

• نفت، گاز و پتروشیمی — حجم بالای سنسور و ترانسمیتر، حساسیت شیمیایی و دمایی محیط
• نیروگاهها — انتقال سیگنال دما، فشار، سطح و جریان به سیستم کنترل مرکزی
• فولاد و معدن — نیاز همزمان به کیفیت سیگنال و مقاومت مکانیکی بالا (معمولاً آرموردار)
• سیمان و خطوط تولید — پایش مستمر فرآیند با تعداد بالای سنسور
• آب و فاضلاب — اندازهگیری دبی، فشار و کیفیت آب در مسیرهای طولانی

اگر طراحی مدار را انجام میدهید و به محاسبه بودجه ولتاژ حلقه، مقاومت حلقه و ظرفیت خازنی مجاز نیاز دارید، راهنمای مهندسی طراحی حلقه ابزار دقیق (۴ تا ۲۰ میلیآمپر) را ببینید. جمعبندی؛ بهترین کابل ابزار دقیق کدام است؟


یک کابل ابزار دقیق را نمیتوان بدون در نظر گرفتن شرایط پروژه «بهترین» دانست. بهترین انتخاب، کابلی است که ساختار آن دقیقاً با نوع سیگنال، طول مسیر، محیط نصب، سطح نویز، تعداد زوج، سطح مقطع، الزامات مکانیکی، الزامات حریق و استاندارد پروژه مطابقت داشته باشد.

اگر محیط دارای نویز الکترومغناطیسی قابلتوجه است، ساختار شیلد (OSCR یا ISCR+OSCR) اهمیت ویژهای دارد. اگر علاوه بر حفاظت الکتریکی به حفاظت مکانیکی نیاز باشد، مدلهای آرموردار باید بررسی شوند. در پروژههایی با الزامات انتشار دود، LSZH و در مدارهای حیاتی ایمنی، مدل دارای لایه MGT میتواند انتخاب مناسبتری باشد.

برای مشاهده مدلهای موجود، میتوانید مجموعه کابل ابزار دقیق سپهران کابل را بررسی کنید و در صورت نیاز به حفاظت مکانیکی بیشتر، کابلهای آرموردار و زرهدار SWA را نیز مقایسه کنید. سوالات متداول درباره کابل ابزار دقیق

کابل ابزار دقیق برای انتقال سیگنالهای اندازهگیری و کنترلی حساس در سیستمهای صنعتی مانند DCS، PLC، سنسورها، ترانسمیترها، RTD و تجهیزات فرآیندی استفاده میشود. استعلام قیمت و خرید کابل ابزار دقیق


برای انتخاب و خرید کابل ابزار دقیق، مشخصات پروژه مانند تعداد زوج، سطح مقطع، نوع شیلد، عایق، روکش، وجود زره، نیاز به مقاومت حریق و استاندارد مورد نیاز را مشخص کنید. سپس بر اساس همین اطلاعات، مدل مناسب را انتخاب و قیمت و شرایط تأمین را استعلام کنید.

• برای مشاهده همه محصولات: کابل ابزار دقیق
• برای بررسی کابلهای زرهدار: کابل آرموردار و زرهدار SWA
• برای مدل شیلددار کلی (OSCR): INSTRUMENT CABLE-CU-XLPE-OSCR-PVC
• برای مدل شیلد فردی و کلی (ISCR+OSCR): INSTRUMENT CABLE-CU-XLPE-ISCR-OSCR-PVC
• برای مدل آرموردار با روکش PVC: INSTRUMENT CABLE-CU-XLPE-OSCR-SWA-PVC
• برای مدل آرموردار با روکش LSZH: ابزار دقیق XLPE/OSCR/LSZH/SWA/LSZH
• برای مدل ضدحریق با لایه MGT: ابزار دقیق XLPE/OSCR/LSZH/SWA/LSZH با MGT

[toolchi2026@gmail.com]

مطلب مفید و کاملی بود، ممنون از توضیحات تخصصی.

یکی از نکاتی که در انتخاب کابل ابزار دقیق اهمیت زیادی داره، شرایط نویز محیط و نوع تجهیزات متصل به کابل هست. مثلاً در پروژه هایی که چند ترانسمیتر با خروجی 4-20mA از طریق یک کابل چندزوجی به PLC یا DCS متصل میشن، استفاده از شیلد فردی همراه با شیلد کلی (ISCR+OSCR) می تونه به کاهش تداخل بین زوجها کمک کنه.

البته انتخاب نوع شیلد به تنهایی کافی نیست. نحوه اتصال شیلد به زمین، فاصله کابل ابزار دقیق از کابلهای قدرت و درایوها و رعایت اصول کابلکشی هم تأثیر زیادی روی کیفیت سیگنال دارن.

ما در مجموعه تولچی هم در زمینه تجهیزات برق صنعتی و اتوماسیون فعالیت داریم و اهمیت انتخاب صحیح تجهیزات متناسب با شرایط پروژه رو کاملاً درک می کنیم.

https://toolchi.ir/

[nimdar]

مدیران محترم
اگر چه ظاهر این دو پست اخیر حاکی از اطلاعات عمومی در مورد کابلهای اتوماسیون هست و در هر دو لینکهایی در مورد شرکتهای ارائه دهنده این کابلها است لذا هر دو تبلیغاتی و منافی سیاستهای سایت است.